کد مطلب : 11997

خیمه: پیش‌تر، حجت‌الاسلام مرتضی وافی درباره این پروژه اعلام کرده‌اند، اولین فراخوان نوحه‌های برتر است؛ در حالی که نظیر این فراخوان را پیش‌تر هم از سایر نهادهای مرتبط دیده‌ایم.

این همایش به چند علت تفاوت دارد. تفاوت‌های این همایش با سایر فراخوان‌هایی که داده شده، در سه بخش جنبی، ویژه و نگاه خاص یا نگاه آزاد است. در این همایش به اقوام مختلف ایرانی نظیر اقوام آذری، کرد، لر و عرب ایران به علت جمعیت زیاد آنها و سبک‌های درخور توجهی که استقبال شده، به‌ طور خاص توجه داریم. وجه تمایز دیگر این همایش توجه به تأثیرگذاری نوحه‌ها و سبک‌های عاشورایی در فرآیند پیروزی انقلاب اسلامی و به ‌ویژه سال‌های شکوفایی پیروزی یعنی سال‌های ۵۷ و ۵۸ است؛ همچنین توجه به بخش موسیقایی سنتی و مدرنی است که با سبک‌ها و نوحه‌های عاشورایی عجین‌ شده است.

فکر می‌کنم در سایر فراخوان‌ها از این جنبه که سه رویکرد متفاوت را در بحث روایت شیدایی بررسی می‌کنیم، به این نکات توجه نشده یا دست‌کم کمتر توجه‌شده است. عقیده داریم این کار، کار متفاوتی است؛ ضمن اینکه در همه بخش‌های مسابقه، بخش اصلی، بخش جنبی، بخش ویژه و بخش نگاه تازه که در این همایش وجود دارد، مصمم هستیم که در ایام برگزاری بتوانیم از پیشکسوتان این رشته‌ها تقدیر کنیم؛ یکی از این اتفاقات که می‌تواند جالب باشد، بزرگداشت مرحوم «حاج‌ملاحسین مولوی» یکی از پیشکسوتان و پیرغلامان دستگاه سیدالشهدا(ع) است که روزهای برگزاری همایش، هم‌زمان با شهادت حضرت زهرا(س) و مصادف با ارتحال این پیرغلام امام حسین(ع) است. ضمن اینکه در بحث نوحه‌های سال ۵۷ از مداحان، شعرا و پیشکسوتانی که آن دوره میان‌داری می‌کردند هم تجلیل خواهیم کرد.

خیمه:‌ سؤال جدی من درباره این همایش این است که شما در حال آزمون و خطا برای پروژه به‌نسبت بزرگی هستید یا اینکه پروژه‌ای‌ با نقطه عزیمت و مقصد مشخص در حال اجراست که خروجی‌های معین و نقدپذیری دارد؟

ما مصمم هستیم که با همت مراکز مشارکت‌کننده، این همایش را به نحو مطلوب و شایسته در سطح ایران برگزار کنیم؛ سپس در گام بعدی و در سال‌های آتی این طرح در سطح کشورهای مسلمان و جهان، به‌صورت بین‌المللی درخواهد آمد و قطعاً خروجی‌های تأثیرگذار و درخور نقد و بررسی در سه زمینه آهنگ، کلام و اجرا خواهد داشت.

خیمه:‌ نسبت این پروژه با هر کدام از نهادهایی که همکاری می‌کنند، چیست؟ حضور نهادهای مشارکت‌کننده، عالمانه و با عقبه مشخصی است یا صرفاً بحث مباحث مالی است؟

یک شورای سیاست‌گذاری در رأس این مجموعه قرار دارد. این شورا سهم و میزان مشارکت این دستگاه‌ها را تعیین می‌کند؛ مثلاً چون این حرکت از یک جنبه، جنبه اجتماعی و فرهنگ‌سازی دارد، مشارکت معاونت امور فرهنگی-اجتماعی شهرداری منطقه چهار را داریم. در بخش موسیقی و نغمات آیینی، اداره کلی به نام «اداره کل نغمات آیینی» در صدا و سیمای ‌جمهوری اسلامی فعالیت می‌کند. دوستان در اداره کل نغمات آیینی خودشان سیاست‌گذاری و در حوزه تخصصیِ خود همکاری می‌کنند. ما فقط نگاه سخت‌افزاری به مشارکت‌کنندگانمان نداریم؛ یعنی از جنبه نرم‌افزاری در تولید محتوا و فکر هم ما را همراهی می‌کنند؛ هرچند که ما از امکانات آنها نیز استفاده می‌کنیم؛ مثلاً همایش در «تالار اندیشه» حوزه هنری که سالن نفیس و استانداردی است، برگزار خواهد شد؛ یعنی نگاه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری با هم و توأمان است. ان‌شاءالله با بهره‌مندی از تجارب، پیشینه و داشته‌های معنوی این مراکز در حوزه‌های تخصصی‌شان خروجی‌های این برنامه مستندسازی خواهد شد و کار ماندگاری برای نسل‌های بعد به یادگار خواهد ماند.

خیمه:‌ مدیر مرکز مطالعات راهبردی خیمه گفته است: «این همایش نوعی دستیابی به گونه‌شناسی جامعه، مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی و ارزیابی نگرش دینی مردم است.» اگر این‌طور باشد، این پروژه باید نسبتی با استادان جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی و ... داشته باشد؛ یعنی شما واقعاً می‌روید پیش استادی مثل «فرامرز رفیع‌پور» یا «فکوهی» یا حتی در حوزه مباحث هنری پیش «جاوید» و آنها ناظر کیفی این همایش هستند؟

البته ناظر کیفی، خودش به‌‌سختی تعریف می‌شود؛ اول اینکه یک هیئت علمی یا یک کمیته علمی باید این بحث را ساماندهی کند. در بخش‌های مختلف وقتی ما از اقوام ایرانی بحث می‌کنیم که هریک نگرش‌های خاصی نسبت به مناسک و آیین‌ها دارند، به آن نگاه جامعه‌شناسانه احساس نیاز می‌شود. این احساس نیاز با توجه به تنوع مراسم و آیین‌های سنتی‌ای است که در هیچ‌کجای ایران شبیه هم نیست؛ بنابراین در بحث علمی و برنامه‌ریزی‌هایی که در این مدت در حال انجام است، با صاحب‌نظران و کارشناسان از گروه‌های مرجعی که گفتید، مشورت خواهیم کرد. قطعاً برای ارزیابی آثار ارسالی هم باید ملاک‌های مشخصی وجود داشته باشد که در تعیین آنها حتماً از استادان دانشگاهی و حوزوی استفاده خواهیم کرد؛ به‌ویژه آنهایی که با علاقه‌مندی و پیشینه فعالیت کرده‌اند یا فعالیت شاخصی نداشتند، ولی صاحب‌نظر هستند.

خیمه:‌ چرا برای ارسال آثار، محدودیت قائل شده‌اید؟ به نظرم این محدودیت شما را از دسترسی به بخشی از آثار ارزنده‌ای که نهادهای مختلف سال‌ها در تجمیع آنها سعی داشته‌اند، محروم می‌کند.

هرکس می‌تواند سه اثر در هر رشته بفرستد و چون ما ۴ بخش داریم، هرکس شاید بتواند ۱۲ اثر بفرستد.

اگر کسی بخواهد در بخشی، مثلاً بخش «نوحه‌های انقلاب» پنج اثر بفرستد، ما ممانعتی نداریم؛ ولی فکر و تجربه دوستان در شورای سیاست‌گذاری می‌گفت که تا این اندازه تنوع و تکثر وجود ندارد.

خیمه:‌ با وجود این، به نظرم بهتر است این محدودیت برداشته شود تا امکان دسترسی شما به بعضی آثار ارزشمند مهیا شود.

در جلسه آتی شورای سیاست‌گذاری موضوع را طرح می‌کنیم؛ اگر به اتفاق نظر رسیدیم، این محدودیت را حذف می‌کنیم.

خیمه:‌ تصمیم شما برای آینده این پروژه چیست؟

ان‌شاءالله اگر این طرح در اردیبهشت‌ماه سال آینده که مصادف با ایام شهادت حضرت زهرا (س) است، با موفقیت انجام شود، در اختتامیه مراسم اعلام می‌کنیم، دبیرخانه این همایش، دائمی می‌شود؛ چون عزاداری سیدالشهدا(ع) در همه کشورهای دنیا انجام می‌شود، فراخوان این طرح در سطح بین‌المللی می‌تواند در کشورهای مسلمان موجی ایجاد کند؛ مثلاً پاکستان، هندوستان و کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس و در گام‌های بعدی در کشورهای آفریقایی، آمریکایی و آسیایی. ان‌شاءالله با توجه به پیشرفت و توسعه تکنولوژی بتوانیم، در آینده این کار را در سطح گسترده جهانی و با خروجی‌های متفاوت رسانه‌ای در حد مطلوب و ایده‌آل برگزار کنیم